Τρίτη, 25 Ιανουαρίου 2011

Απάτη τα κρυστάλλινα κρανία


Δύο από τα πιο γνωστά κρυστάλλινα κρανία –τεχνουργήματα που πιστευόταν ότι είναι έργο αρχαίων αμερικανικών πολιτισμών- είναι σύγχρονες απάτες, σύμφωνα με έρευνα.

Οι ειδικοί λένε ότι τα δείγματα που εκτίθενται στο Βρετανικό Μουσείο και Ίδρυμα Σμιθσόνιαν στην Ουάσινγκτον δεν είναι αυθεντικά, καθώς τα αποτελέσματα της έρευνάς τους δείχνουν ότι στην κατασκευή των κρανίων χρησιμοποιήθηκαν εργαλεία που δεν διέθεταν οι Αζτέκοι ή οι Μάγια.

Οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι η έρευνα, που δημοσιεύεται στο επιστημονικό έντυπο Journal of Archaeological Science, πρέπει να δώσει τέλος σε δεκαετίες εικασιών σχετικά με την προέλευση των αμφιλεγόμενων αντικειμένων.

Η ερευνητική ομάδα στην οποία συμμετείχαν η Margaret Sax από το Βρετανικό Μουσείο, και ο καθηγητής Ian Freestone από το Πανεπιστήμιο Κάρντιφ, χρησιμοποίησε προηγμένες τεχνικές για να ανακαλύψει τον τρόπο κατασκευής των δύο κρανίων. Οι επιστήμονες έδειξαν ότι τα κρανία κατά πάσα πιθανότητα διαμορφώθηκαν από ένα εργαλείο με περιστρεφόμενο δίσκο, από χαλκό ή κάποιο παρόμοιο μέταλλο. Ο κατασκευαστής προσέθεσε ένα λειαντικό τροχό για να επεξεργαστεί ευκολότερα το κρύσταλλο.

Η τεχνολογία του «περιστρεφόμενου τροχού» ήταν, σχεδόν μετά βεβαιότητας, άγνωστη στους προκολομβιανούς λαούς. Αναλύσεις αυθεντικών τεχνουργημάτων των Αζτέκων και των Μάγια έχουν δείξει ότι έγιναν με τη χρήση ξύλινων και λίθινων εργαλείων.

Το κρανίο του Βρετανικού Μουσείου έχει λειανθεί με κάποιο σκληρό υλικό, όπως κορούνδιο ή διαμάντι. Αντιθέτως, στο κρανίο του Σμθισόνιαν χρησιμοποιήθηκε ένα υλικό που λέγεται ανθρακοπυρίτιο. Το ανθρακοπυρίτιο είναι υλικό που άρχισε να χρησιμοποιείται τον 20ό αιώνα: «Αυτό σημαίνει ότι κατασκευάστηκε τη δεκαετία του ‘50 ή αργότερα», δήλωσε ο καθηγητής Freestone.

Ο κατασκευαστής των κρανίων παραμένει μυστήριο. Ωστόσο, στην περίπτωση του κρανίου του Βρετανικού Μουσείου, κάποιοι ρίχνουν τις υποψίες σε έναν έμπορο γαλλικών αρχαιοτήτων του 19ου αιώνα, τον Eugene Boban. «Υποθέτουμε ότι το αγόρασε ή έβαλε να το φτιάξουν κάπου στην Ευρώπη», σχολίασε ο καθηγητής Freestone.

Ο Boban, σύμφωνα με τα έγγραφα, είχε εμπλακεί στην πώληση τουλάχιστον δύο κρυστάλλινων κρανίων, εκ των οποίων το ένα βρίσκεται στο Λονδίνο και το άλλο στο Παρίσι. Το κρανίο του Λονδίνου πιθανόν κατασκευάστηκε μία δεκαετία πριν από την πώλησή του. Παρά τα ευρήματα, εκπρόσωπος Τύπου του Βρετανικού Μουσείου δήλωσε ότι το αντικείμενο πρέπει να παραμείνει ως μόνιμο έκθεμα.

Το κρανίο που βρίσκεται στο Σμιθσόνιαν δωρίστηκε στο μουσείο ανώνυμα, το 1992, μαζί με ένα σημείωμα που ανέφερε ότι είχε αγοραστεί στο Μεξικό το 1960. Τίποτα παραπάνω δεν είναι γνωστό για την ιστορία του.

Σύμφωνα με τον καθηγητή Freestone, η έρευνα δεν αποδεικνύει ότι όλα τα κρυστάλλινα κρανία είναι ψεύτικα, αλλά θέτει αμφιβολίες για τη γνησιότητα των υπόλοιπων δειγμάτων: «Κανένα από αυτά δεν έχει καλή αρχαιολογική προέλευση και τα περισσότερα εμφανίστηκαν υπόπτως τις τελευταίες δεκαετίες του 20ού αιώνα. Γι’ αυτό πρέπει να είμαστε σκεπτικοί», εξήγησε.

Δεν υπάρχουν σχόλια: